Khulafa Ur-Rashideen -- Khalifah Ali (RA)

Kahaupu-an Khutba sin Hazrat Khalifatul Masih V(aba) sin November 27, 2020 dain ha Masjid Mubarak, UK.


Laung sin Hazrat Ameerul Mu’mineen (aba) ha adlaw ini sabbutun ku kaniyu in istori sin mga Khulafa-ur Rashideen tumagna’ dain kan Hazrat Ali bin Abu Talib(ra).


In ngan sin ama niya ini hi Abdul Manaf iban kakilahan siya pagtawagun hi Abu Talib. Ampa in ina niya ini hi Fatima binti Asad bin Hashim. Piyagbata’ in Hazrat Ali(ra) 10 tahun ba’gu in Nabi Muhammad(sa) nahinang Nabi. In siya ini sarang-sarang in lanjang, itum in mata iban marayaw in pamaranan. In siya ini aun 3 taimanghud niya usug, hi Talib, hi Aqeel iban hi Ja’far, iban 2 taimanghud niya babai amuna hi Umme Hani iban hi Umme Jumanah. In katan sila nagtaimanghud ini nagmuslim hi Talib da iban hi Umme Jumanah in wala nagmuslim.


In Hazrat Ali(ra) kakilahan daisab siya bilang Abul Hassan, Abu Sibtain iban Abu Turab. Hambuuk adlaw in Rasululllah(sa) namisita pa bay sin Hazrat Fatima sumagawa wala niya kita in Hazrat Ali ha bay. Biyaytaan siya bat in Hazrat Ali natutug halaum sin Masjid. Pagkadtu sin Rasulullah(sa) pa Masjid kikita niya in Hazrat Ali halaum natutug. In hansipak sin pamaranan niya nakaguwa na dain ha hanig sarta’ nahipu’ na yaun sin bagunbun. Duun ha ini siyapuhan sin Rasulullah(sa) in bagunbun dain ha baran niya iban sin pag-iyan niya “Abu Turab bati’ nakaw” amu ini in sabab bang maita’ siya pagtawagun hi Abu Turab.


In Abu Talib, in siya ini piyagmartabbatan halaum sin paghula sumagawa’ miskin siya iban mataud buhi-un niya. dain ha sabab sin ini, in Rasulullah(sa) iban sin ama-un niya hi Abbas nakapikil hati niya hambuuk da laung nila in dan bat supaya sila makatabang kan Abu Talib, amuna in ipatun in kaibanan mga anak niya. Pagkadtu nila duwa ini kan Abu Talib ha karna sin maksud nila yadtu, namissara in Abu Talib laung niya, parihun niyu na sajja kaku hi Aqeel. Makajari niyu ipatun hisiyu-hisiyu na in dain kanila yan ayaw sajja hi Aqeel. Kiyawa sin Rasulullah(sa) in Hazrat Ali iban kiyawa isab sin Hazrat Abbas hi Ja’far. Ha zaman yadtu in Hazrat Ali(ra) ampa siya nag-ummul 6 pa 7 tahun.


Baita’ halaum sin Hadith ha waktu nag-ummul na 13 tahun in Hazrat Ali(ra) kita niya in Hazrat Khadija(ra) iban sin Rasulullah simambahayang sabab sin kahapun da yadtu in Hazrat Khadija(ra) nanaima’ sin Islam, na inu-inu siya iban iyasubu niya in duwa magtiyaun bang unu in bakas nila hinang yadtu. Laung sin Rasulullah(sa) kaniya, amuna ini in agama bakas napi’ sin Allah(swt), dain ha sabab sin ini baitaan takaw in subay mu tuud dih pagsumbahun hi Lat iban hi Uzza yan, sumbaha in Allah(swt).


Pagmahinaat amuna in kasud sin Hazrat Ali pa Islam. Suwal pasalan bang hisiyu naman in panagnaan nahinang Muslim, laung sin Hazrat Mirza Bashir Ahmad Sahib in panagnaan mga tau simud pa ka-Islam amuna hi Hazrat Ali iban sin Hazrat Zaid bin Haris karna’ sila duwa ini in halaum ukuman sin Rasulullah(sa) biya na sila sapantun mga anak niya. Tantu in duwa ini minsan dih nila na hi lagtik sin dila nila in bat in sila yaun simud na nagmuslim.


Adapun in Hazrat Abu Bakar(ra) way pagduwa-ruwa in siya ini hambuuk dain ha mga panagnaan nanaima’ sin Islam. Ampa in Hazrat Khadija(ra) ha wayruun daisab pagduwa-ruwa niya sin biyunnal niya tuud in panawagtawag sin Rasulullah(sa). Laung sin Hazrat Musleh Mau’ud(ra) in Nabi Musa(as) na-aun in sahabat niya karna’ bakas yadtu piyangayu’ niya pa Tuhan, ampa in kalaggu-an sin Nabi Muhammad(sa) na-aun in sahabat niya ha wala niya minsan piyangayu’ pa Tuhan Rabbul Alameen. In Hazrat Zaid bin Haris, hat sajja diyungug niya in tau laum sin bay namissara pasalan sin kana-ug sin wahi dain ha Allah(swt) magtuy siya imalup ampa niya tiyaima’ in Islam. In Hazrat Ali ampa labi 10 tahun in ummul, hat niya sajja kiyatainghugan sahbu siya timitindug ha lawang in piyagsuy-suyhan sin duwa magtiyaun pasalan sin agama Islam simuuk siya magtuy sarta’ sin pag-iyan niya in akuyni kiyahagad ku daisab bang unu in kiyahagad sin ina-un ku iban bang unu in kiya-hagad hi Zaid. In Hazrat Ali(ra) daran siya magpakasamabahayang iban sin Rasulullah(sa) timatapuk dain ha mga mata sin ama niya iban sin mga tau Makka.


Hambuuk adlaw in Abu Talib kikita niya sila karuwa iban sin Rasulullah(sa) nagsambahayang sarta’ iyasubu niya na duun ha ini in pasalan sin agama bahgu ini. In sambag kaniya sin Rasulullah(sa) bukun saini agama bahgu, in agama ini piyag-aagamahan pa sin Nabi Ibrahim(as) sampay niya na siya tiya-abbit pa ka-Islam. In sambag kaniya sin Abu Talib, “Wayruun kusug ku mamutawani sin agama sin mga kamaasan ku, sumagawa sapahan ku pa Tuhan, salugay ku buhi wayruun dumatung maun kaymu amuin dih mu kabaya-an.” Dain ha sabab sin panghagad sin Rasulullah(sa) ha pardaakan sin Allah(swt), tiya-abbit niya in 40 tau dain ha mga pamilya niya maun magka-un ka-un. Ubus nila magka-un ka-un, sung mayan in Nabi Muhammad(sa) mamissara harap maun kanila, iyunahan na siya kaagi sin Abu Lahab mamissara sampay yadtu nahinang na sabab hika pulak-kanat sin kaibanan.


Pagsakali wala da nagparuli in Rasulullah(sa) ha yadtu, nagpa-aun da siya magbing sin pag-imun imun, duun ha ini namissara na in Nabi Muhammad(sa), ubus niya man piyasampay in risala sin Islam ampa siya namung magbing laung niya, “Pamayta kamu kaku bang hisiyu dain kaniyu yan in makatabang kaku magpasampay sin parihalan ini?” In katan sila yadtu wala nagkaiba’, malaingkan in 13 tahun bata-bata usug in timindug sarta sin pag-iyan niya bat siya yaun in makatabang. Siya na ini in Hazrat Ali(ra). Laung sin Rasulullah(sa) pa mga tau amuin hadir dain duun, bang niyu kahagarun in himumunga sin bata-bata ini na hinanga niyu unu-unu na in hibissara niya.” imbes na in mga tau yaun humati gamman sila nagkatawa na. Laung hi Abu Lahab pa magulang niya hi Abul Talib, kitaa ba hi Muhammad diyaak niya kaw magta’at pa anak mu.” Piyatarrang sin


Hazrat Musleh Mau’ud(ra) in parkala ini laung niya, in Rasulullah(sa) kiya-iingatan niya bat ha pandangan sin Allah(swt) in bata-bata Sayyidina Ali yaun hati niya sangput na in akkal niya dain sin mga tau maas yaun biya’ sila sapantun bata-bata wayruun kaupaya. In Hazrat Ali(ra) tattap siya gapi pa Rasulullah(sa) sampay pa kahinapusan sin kabuhi’ niya sarta’ nahinang siya hambuuk dain ha mga khulafa’ niya puas sin kawafat niya, sampay in kiya-aunan sin mga panubu’ niya yadtu hinang sin Allah(swt) mga manusiya sussi sarta’ piyagbata’ dain kanila ini in mga ka-imam imaman halaum sin 12 generation. Hikadtu ta pa bang biya’ diin in sacrifice (paglugtu’) sin Hazrat Ali(ra) ha zaman sin kapaghijrah sin Rasulullah(sa) pa Madina, laung sin Hazrat Ameerul Mu’mineen(aba) ha waktu in mga tau Makka nag-isun na saggawun atawakan bunu-un nila in Nabi Muhammad(sa), biyaytaan na in Rasulullah(sa) sin Allah(swt) bang unu in plano sin mga tau Makka maun kaniya, sarta nag-izin na in Allah(swt) in papaghijra-un na siya harap pa Madina.


In Rasulullah(sa) iisun niya in Hazrat Ali(ra) kumulang ha kukulangan niya ganti niya. Si dum yadtu in Hazrat Ali(ra) namakay na sin pakayan sin Rasulullah(sa) amuin warna’ pula. Pagsud mayan sin mga tau Makka pa bay sin Rasulullah sin lapit adlaw, Hazrat Ali in kita nila ha kukulangan sin Nabi Muhammad(sa), iyasubu na siya sin mga tau ini bang haunu na in Nabi Muhammad(sa), in sambag sin Hazrat Ali(ra) kanila, Piya-ig niyu siya dain ha Makka, na minig siya.” Pagpuas sin 3 adlaw naraisab in Hazrat Ali dain ha Makka harap pa Madina. Laung sin Hazrat Musleh Mau’ud(ra) ha pasalan sin sacrifice sin Hazrat Ali(ra), asal yadtu Tuhan in maka-ingat bang unu in tungbas sin pagsacrifice niya, in tungbas niya yadtu bukun hat sajja pa baran sin Hazrat Ali(ra) in papagbarakatun sin Tuhan Rabbul Alameen buwat malaingkan sampay mga panubu niya. In panagnaan barakat dain ha Allah(swt) kiya-anughara’ pa Hazrat Ali(ra) amuna in nahinang siya ugangan sin Rasulullah(sa). In hika-ruwa barakat amuin piyukaw sin Tuhan Rabbul Alameen in pangatayan sin Rasulullah(sa) kumasi-lasa pa Hazrat Ali(ra) sampay in kiya-aunan niya daran siya pagsabbutun niya.


Laung sin Hazrat Ameerul Mu’mineen(ra) insha Allah lanjalan kuman ha susungun in pasalan sin kabuhi sin Hazrat Ali(ra).


Translated into Sinug by Tuan Felan S. Heding

2 views0 comments

 

Makipag-ugnayan

 

The Ahmadiyya Muslim Association Inc.

14 Pilar Banzon St. BF Homes Paranaque City, Metro Manila

Telephone: +63 (02) 842 2728

email:

ahmadiyya.ph@gmail.com

 

Zamboanga City Office:

Peace Compound, Pitogo, Sinunuc, Zamboanga City 7000

Telephone: +63 (62) 983 1294

email: ahmadiyyazamboangacity@gmail.com

  • Facebook Social Icon
  • Twitter
  • YouTube

Copyright © 2020 AMA Inc, Philippines